Trump, Putin ve Şi’nin Çin’deki kritik zirvesi sonrasında liderlerden peş peşe açıklamalar geliyor. Yapay zeka, Ukrayna ve uluslararası düzen gibi konular masadaydı.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi marjında Çin’in Shenzhen kentinde bir araya gelmişti. Bu kritik üçlü zirve sonrasında liderlerden peş peşe önemli açıklamalar gelmekte.
Trump, Çin’den ABD’ye dönüş yolculuğunda NBC News’e yaptığı açıklamada, görüşmeyi ‘başarılı’ olarak değerlendirerek 10 üzerinden 12 puan vermişti. Trump, özellikle ‘süper zeka’ olarak tanımladığı yapay zeka alanında sınırlayıcı önlemler üzerinde durduklarını belirtmişti.
Görüşmelerin büyük ölçüde Ukrayna’ya odaklandığını, İran konusunun ise neredeyse hiç gündeme gelmediğini aktaran Trump, Putin’in Kırım Köprüsü’ne yönelik saldırılar nedeniyle Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e ‘son derece öfkeli’ olduğunu ifade etmişti. Trump, Zelenskiy’nin üçlü görüşmede yer almaması ve Ukrayna’ya ilişkin kararların kendisi olmadan alınmaması yönündeki itirazına katıldığını vurgulamıştı.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Trump ve Putin ile yaptığı görüşmede, üç ülkenin çatışma ve cepheleşmeden kaçınarak ‘barış içinde bir arada yaşama’ ilkesine bağlı kalması gerektiğini dile getirmişti. Şi, büyük güçlerin karşılıklı saygı ve kazan-kazan işbirliğiyle hareket etmesi gerektiğini vurgulayarak, ‘Tukidides tuzağına’ düşmemek için çaba gösterilmesi gerektiğini belirtmişti.
Şi, iki ülke ilişkilerini tartışırken tarihçi Graham Allison’ın ‘Tukidides Tuzağı’ kavramına atıfta bulunmuştu. Tarihin, büyük güçlerin uyum içinde olması durumunda dünyada barışın hakim olacağını, çatışmaları durumunda ise kaosa sürükleneceğini gösterdiğini ifade etmişti.
Ayrıca Şi, nükleer silahların insanlığın başında ‘Demokles’in kılıcı’ gibi durduğunu belirterek, bu silahların yasaklanması ve dünya genelinde yok edilmesi çağrısında bulunmuştu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Şi Cinping ve Donald Trump ile yaptığı görüşmenin son derece faydalı olduğunu ve devam etmesini istediğini belirtmişti. Putin, bu görüşmenin ‘diplomasi tarihine geçen bir sayfa’ olduğunu söylemişti.
Basın toplantısında konuşan Putin, önemli konularda tam mutabakat sağlanamasa da karşılıklı anlayışın oluştuğunu ve daha önce benzeri görülmemiş bir görüşme gerçekleştirdiklerini kaydetmişti. Putin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) reforme edilmesi ve potansiyelinin artırılması konusunda da fikir birliği içinde olduklarını belirtmişti.
Görüşmede, kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi, seyrüsefer özgürlüğü gibi güvenlik konularının da ele alındığını aktaran Putin, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yetki sınırlarını aştığı ve siyasi kararlar aldığı yönündeki görüşe liderlerin hemfikir olduğunu dile getirmişti. Putin, bu tartışmanın son derece açık bir ortamda gerçekleştiğini ve birbirlerini daha iyi anlamalarını sağladığını sözlerine eklemişti.
Reklam & İşbirliği: [email protected]