Küresel piyasalar, Fed’in faiz artırmaması ve ABD-Çin görüşmelerine yönelik umutlarla haftaya pozitif başladı. Jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatları yakından izleniyor.
Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırmaması ve Fed Başkanı Kevin Warsh’un ‘şahin’ mesajlarına rağmen, yeni haftaya diplomasiye yönelik umutlarla pozitif bir başlangıç yaptı. Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna arasındaki bölgesel gerilimler enerji arzına yönelik endişeleri canlı tutarken, akaryakıt fiyatlarındaki artış ekonomilerin büyüme ve enflasyon beklentilerini etkilemeye devam ediyor.
ABD’de artan enerji maliyetleri Fed’e yönelik ‘şahin’ öngörüleri güçlendiriyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed’in yıl sonuna kadar ek bir faiz artışı yapabileceği yönünde yoğunlaşırken, bu hafta yapılacak Fed yetkilisi açıklamaları yakından takip edilecek.
Bu gelişmelerin paralelinde gözler, bu hafta ABD’de düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) Zirvesi’ne çevrildi. Zirvede, ABD ve Çin başta olmak üzere liderler düzeyinde önemli toplantılar ve görüşmeler gerçekleştirilecek. Bu görüşmelerden olumlu sonuçlar alınarak jeopolitik risklerin azalması ve enerji arzının artması beklentisi, petrol fiyatlarının haftaya düşüşle başlamasına neden oldu.
Petrol fiyatlarındaki gevşeme, enflasyon endişelerini bir miktar törpülerken, riskli varlıklara yönelimi artırdı. Analistler, petrol arzına ilişkin sorunların hafiflemesinin ekonomilerin ve merkez bankalarının yol haritalarının daha belirgin hale gelmesine katkı sağlayabileceğini ve piyasalardaki belirsizlik algısını azaltabileceğini belirtiyor.
ABD ve Çin ekonomi heyetleri, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD ziyareti öncesinde New York’ta bir araya gelerek ekonomik ve ticari konuları görüştü. Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlığındaki ABD heyeti ile Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlığındaki Çin heyetinin JPMorgan Chase’in Manhattan’daki genel merkezinde gerçekleştirdiği görüşmede, yapay zeka ve ticaret konularında ilerleme kaydedildiği bildirildi. Tarafların bir bildirim mekanizması oluşturulması konusunda mutabık kaldığı aktarıldı.
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise ‘İran’ın müzakere masasına dönmesi için kapı açık’ açıklamasını yaptı.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yüzde 5 seviyesinde başlarken, dolar endeksi 100 seviyesinde seyrediyor. Yüksek tahvil faizleri ve güçlü dolar nedeniyle altının onsu yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 355 dolara geriledi. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,1 azalışla 101,7 dolardan işlem görüyor.
Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,3 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,18 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başladı.
Avrupa borsaları cuma günü negatif bir seyir izlerken, bu hafta başta BM Genel Kurulu’ndaki gelişmeler, enerji fiyatları ve Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri yatırımcıların odağında olacak. Orta Doğu’daki gerilim ve Rusya-Ukrayna çatışmalarının yeniden şiddetlenmesi jeopolitik riskleri artırıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’da askeri lojistik merkezleri ve gemileri vurduğunu bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde savaşın sona erdirilmesi yönündeki çalışmaları ele aldıklarını belirtti. İki liderin New York’ta yapması planlanan görüşmesinin önemli değişikliklere yol açabileceği ifade edildi.
Artan enerji maliyetleri Avrupa ekonomilerini zorlarken, ülke tahvil faizlerinde yükseliş gözleniyor. Almanya, İngiltere ve Fransa’da 10 yıllık tahvil faizleri yukarı yönlü hareket ediyor. Cuma günü Avrupa borsalarında düşüşler yaşanırken, endeks vadeli kontratlar haftaya alıcılı başladı.
Asya borsalarında ise ABD-Çin görüşmelerine dair olumlu sinyaller risk iştahını artırdı. Çin lideri Şi Cinping’in ABD ziyareti ve Trump ile yapacağı görüşmeden olumlu sonuçlar alınması bekleniyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş de bölgede risk iştahının canlanmasında etkili oldu. Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi, Çin’de Şanghay bileşik ve Hong Kong’da Hang Seng endeksleri yükseldi. Japonya piyasaları tatil nedeniyle kapalıydı.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 1,67 değer kaybederek 13.284,42 puandan kapandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu’na katılmak ve temaslarda bulunmak üzere New York’a geldi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) fon tasfiye süresini azami 3 aydan 6 aya çıkardı. Dolar/TL, bankalararası piyasada açılışta 48,8010’dan işlem görüyor.
