ABD’den gelen “süresiz savaş yok” mesajı ve Hürmüz’den sevkiyatın sürmesiyle Brent petrol 95 dolarda dengelendi. Ancak İran’ın kısıtlamaları jeopolitik riskleri canlı tutuyor.
Brent petrolün varili, ABD yönetiminin İran ile “süresiz bir savaş” yürütme niyetinde olmadığına dair açıklamaları ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatının sürdüğüne ilişkin haber akışının jeopolitik risk endişeleriyle dengelenmesi üzerine 95 dolar civarında yatay bir seyir izliyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, dün Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, İran konusunda askeri, ekonomik ve diplomatik tüm seçeneklerin masada olduğunu ancak Tahran ile “süresiz bir savaş” peşinde olmadıklarını belirtti. Vance, ABD’de ve uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinden İran’ı sorumlu tutarak, İran ordusunun Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerine ateş açmayı bırakması gerektiğini vurguladı.
Vance, İran’a ticari gemilere yönelik saldırıları durdurması için baskı uyguladıklarını ifade ederken, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı petrol tankerlerine açık tutması sayesinde küresel bir enerji krizinin önüne geçildiğini savundu. ABD’nin şu anda İran ile müzakere halinde olmadığını dile getiren Vance, Washington’ın Tahran’a yönelik sonraki adımlarına ilişkin tüm seçeneklerin masada olduğunu yineledi. Bu seçenekler arasında ekonomik, askeri, diplomatik ve gizli baskının bulunduğunu belirten Vance, ABD Başkanı Donald Trump’ın karar verme alanını korumak amacıyla izlenecek politikaya ilişkin ayrıntı vermeyeceğini söyledi.
ABD’nin İran ile aktif müzakere yürütmediğine yönelik açıklamalar ve Trump’ın tüm seçenekleri elinde tuttuğunun vurgulanması, jeopolitik risklerin sürdüğüne işaret ederek fiyatlardaki düşüşü sınırladı. Vance’ın İran ile “süresiz bir savaş” niyetinde olmadıklarını ve aktif saldırı sürecini tamamladıklarını belirtmesi ise arz kesintilerine ilişkin endişeleri hafifleterek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Hürmüz Boğazı’nda petrol sevkiyatının sürdüğüne ilişkin haber akışı da fiyatlardaki düşüşü destekledi. CNN’in ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD güçleri Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatının çatışmalar öncesindeki seviyelere yakın miktarlarda gerçekleşmesini sağladı. Yetkililer, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’nda toplam 18 milyon varil petrol taşıyan 40 ticari gemiye refakat ettiğini ve operasyonlar sırasında bölgedeki yaklaşık 60 İran askeri hedefinin vurulduğunu ileri sürdü. Operasyonlarda İran’a ait hava savunma sistemleri, radarlar, deniz unsurları, mayın döşeme kapasitesi ve iletişim tesislerinin hedef alındığını öne süren yetkililer, çok sayıda gemisavar seyir füzesinin de imha edildiğini savundu.
Bununla birlikte yetkililer, İran güçlerinin askeri kapasitelerini hızla yeniden oluşturabildiğini belirterek, Hürmüz Boğazı çevresinde gelecek günlerde ilave saldırılar düzenlenebileceğini kaydetti. Trump da daha önce Hürmüz Boğazı’nda kontrolü sağladıklarını savunarak, “Şu anda Hürmüz Boğazı’nı biz kontrol ediyoruz. Onlar hiçbir şey elde edemedi ve gemilerini etkisiz hale getirdik.” ifadesini kullanmıştı. Hürmüz Boğazı’ndan çatışmalar öncesinde günlük ortalama yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşınıyordu.
Söz konusu açıklamalara karşın İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan gemilere yönelik kısıtlamalarını sürdürüyor. İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan ve “kurallara uymayan” 11 gemiyi daha kara listeye aldığını duyurarak, gelecekte Boğaz’dan geçmek isteyen adı geçen gemilerin “para cezası, alıkonulma veya el koyma” cezalarıyla karşılaşacağını bildirdi. PGSA internet sitesinde, “Hürmüz Boğazı için İran protokollerini ihlal eden gemiler, gelecekteki geçişlerinde para cezası, alıkonulma veya el koyma da dahil olmak üzere kısıtlamalarla karşılaşacaklardır.” ifadesi kullanıldı.
Brent petrolde teknik olarak 101 doların direnç, 90,23 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.
