Basur (Hemoroid) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Basur (Hemoroid) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Basur ya da tıbbi adıyla hemoroid, toplumda oldukça yaygın görülen bir sağlık problemidir. Genellikle utanılan ve ertelenen bir durum olduğundan, hastaların çoğu ancak şikayetleri dayanılmaz hale geldiğinde bir uzmana başvurmaktadır. Bu yazıda, hemoroid nedir, neden oluşur, kimlerde görülür, belirtileri nelerdir ve nasıl tedavi edilir gibi pek çok sorunun yanıtını bulacaksınız. Ayrıca “basur kanaması neden olur” sorusu da gelişme bölümünde detaylı şekilde ele alınacaktır.

Hemoroid Nedir?

Hemoroidler, anüs ve rektum bölgesinde bulunan toplardamarların genişlemesiyle ortaya çıkan damarsal oluşumlardır. Normalde bu damarlar, dışkılama sırasında kayganlık sağlayarak yastıkçık görevi görürler. Ancak çeşitli nedenlerle bu bölgede basınç artışı meydana geldiğinde damarlar genişler, kıvrılır ve zamanla iç ya da dış hemoroid haline gelir.

İç hemoroidler genellikle anüs içinde yer alır ve ilk aşamalarda kendini sadece kanama ile belli eder. Dış hemoroidler ise anüsün dış kısmında bulunur, gözle görülebilir ve ağrı, kaşıntı gibi daha belirgin şikayetlere neden olur.

Hemoroid Türleri Nelerdir?

Hemoroidler temel olarak iki ana gruba ayrılır:

İç Hemoroidler

• Anüsün 2–4 cm yukarısında oluşur.
• Genellikle ağrısızdır ancak dışkılama sonrası parlak kırmızı renkte kan görülmesine neden olabilir.
• Evrelerine göre dışarı çıkıp geri girebilirler veya tamamen dışarıda kalabilirler.

Dış Hemoroidler

• Anüs çevresinde görülür.
• Cilt yüzeyinin hemen altında oluşur.
• Kan pıhtısı toplanması durumunda “tromboze hemoroid” oluşur ve bu durum şiddetli ağrıya yol açar.
• Kaşıntı, akıntı ve şişlik gibi belirtiler sık görülür.

Basur Kanaması Neden Olur?

Bu soru, özellikle hastaların ilk dikkatini çeken belirti olan “kanama” sonrası sıkça gündeme gelir. Basur kanaması neden olur? sorusunun yanıtı, hemoroidlerin yapısı ve maruz kaldığı travmalarla yakından ilgilidir.

Basur kanaması, genellikle iç hemoroidlerin dışkılama sırasında zorlanması ve tahriş olması sonucu meydana gelir. Dışkının sert olması, fazla ıkınma ya da uzun süre tuvalette kalma gibi durumlar damarların çatlamasına veya yırtılmasına neden olabilir. Bu yırtıklar kan damarlarının açılmasına yol açar ve dışkılama sonrası damlama ya da tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan görülmesiyle kendini gösterir.

Özellikle 2. ve 3. derece hemoroidlerde bu durum daha sık yaşanır. Ayrıca dış hemoroidlerde de şiddetli kaşıntı ya da temizlik sırasında travma oluşursa kanama meydana gelebilir.

Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

Basur, belirli aşamalarla ilerleyen ve her evrede farklı semptomlar gösteren bir hastalıktır. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Dışkılama sonrası parlak kırmızı kan
• Anüs çevresinde şişlik veya ele gelen meme hissi
• Kaşıntı ve akıntı
• Otururken rahatsızlık hissi
• Ağrı (özellikle dış hemoroidlerde)

Hemoroid Oluşumunun Nedenleri

Anüs çevresindeki damarlar çeşitli nedenlerle baskıya uğradığında, bu damarlarda genişleme ve şekil bozukluğu meydana gelir. En yaygın nedenler şunlardır:

Kronik kabızlık: Sert dışkı hemoroid damarlarına baskı yapar.

• Uzun süre ishal: Sürekli dışkılama da damarları zorlar.
• Hamilelik: Bebeğin karın içi basıncı artırması sonucu damarlar genişler.
• Uzun süreli oturma: Özellikle masa başı çalışanlarda ve şoförlerde yaygındır.
• Aşırı ıkınma: Tuvalette uzun kalma ve fazla zorlanma damarlarda baskı oluşturur.
• Baharatlı ve acılı yiyecekler: Anüs bölgesinde tahrişe neden olur.

Kadınlarda Hemoroid: Gebelik Döneminde Risk Artıyor

Hamilelik süreci, kadınlar için hemoroid riskinin en yüksek olduğu dönemlerden biridir. Artan hormon seviyeleri, özellikle progesteron; damar duvarlarını gevşeterek genişlemeye zemin hazırlar. Aynı zamanda bebeğin büyümesiyle oluşan mekanik baskı da rektal damarları zorlayarak hemoroid oluşumuna yol açar.

Hemoroid Evreleri ve Özellikleri

Hemoroidler kendi içinde 4 evreye ayrılır:

• Evre: Kanama dışında başka belirti yoktur. Damar genişlemesi anüs içinde kalır.
• Evre: Dışkılama sırasında anüs dışına çıkar, sonra kendiliğinden içeri girer.
• Evre: Dışkılama sırasında çıkan hemoroid pakeleri, elle içeri itilebilir.
• Evre: Hemoroid dışarıda kalır ve elle de içeri alınamaz. Bu aşamada ciddi kaşıntı, ağrı ve ıslaklık olabili

Hemoroid Teşhisi Nasıl Konur?

Teşhis için en etkili yöntem fiziksel muayenedir. Proktoloji uzmanları, hastayı diz-dirsek pozisyonuna alarak anoskopi ile anal kanalı inceler. Bu muayene sırasında hemoroid paketlerinin sayısı, yeri ve büyüklüğü belirlenir. Gerekirse rektosigmoidoskopi ile bağırsakların daha derin bölümleri de incelenebilir.

Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

İlaç ve Diyet Desteği

• Kabızlığın giderilmesi amacıyla posalı gıdalarla beslenme önerilir.
• Günde 3 litreye kadar su tüketilmelidir.
• Ağrıyı azaltmak için lokal anestezik pomatlar, fitiller kullanılabilir.
• Ilık oturma banyoları rahatlatıcı etki gösterir.

Ofis Tipi Ameliyatsız Yöntemler

• Lastik bant ligasyonu: Damar köküne lastik halka takılarak beslenmesi durdurulur.
• İnfrared Koagülasyon: Isı ile damar büzülmesi sağlanır.
• Lazerle hemoroid tedavisi: Özellikle 1. ve 2. derece hemoroidlerde etkilidir.
• THD (Transanal Hemoroidal Dearterializasyon): 3. derece hemoroitlerde kullanılan atardamar bağlama yöntemidir.

Cerrahi Müdahale

4. derece ve bazı 3. derece hemoroidlerde cerrahi zorunlu hale gelir. Genellikle spinal anestezi altında yapılan operasyon sonrası birkaç gün istirahat gereklidir.

Korunma Yöntemleri

Hemoroidden korunmak ya da nüks etmesini önlemek için şu adımlar izlenmelidir:

• Düzenli tuvalet alışkanlığı edinmek
• Aşırı ıkınmadan kaçınmak
• Posalı, sebze-meyve ağırlıklı beslenmek
• Günlük egzersiz ve hareketli yaşam tarzı
• Baharatlı yiyecekleri azaltmak
• Tuvalette uzun süre kalmamak

Op. Dr. Altan Karan İzmir Proktoloji Uzmanı

Hemoroid, erken teşhis ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Kanama, kaşıntı, ağrı gibi şikayetlerin ortaya çıkması halinde beklemeden bir proktoloji uzmanına başvurulmalıdır. İzmir Proktoloji Uzmanı Op. Dr. Altan Karan’dan randevu alın, sağlığınıza ilk adımı atın.

📞 0 (232) 504 00 00

📱 0 (533) 963 54 45 (WhatsApp)