Eski ABD Başkanı Trump’ın 4 milyar dolarlık yardım kesintisi kararı İsrail’de şok etkisi yarattı. Savunma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı’nın karardan habersiz olduğu ortaya çıktı. Muhalefetten Netanyahu’ya sert tepki geldi.
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın ara seçimler sırasında duyurduğu 4 milyar dolarlık yardım kesintisi kararı, İsrail’de Savunma Bakanlığı ve ordu kademelerinde büyük bir şaşkınlığa yol açtı. İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, bu beklenmedik adım, İsrailli yetkililer arasında diyalog halinde olunmasına rağmen şaşkınlıkla karşılandı.
Kararın resmi tebligatının henüz ulaşmadığını belirten üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi, olası askeri ve finansal sonuçların inceleneceğini ifade etti. İsrail Maliye Bakanlığı’nın da bu gelişmeden önceden haberdar olmadığı ve kararı şaşkınlıkla karşıladığı Yedioth Ahronot gazetesi tarafından bildirildi.
Tel Aviv’deki güvenlik ve ekonomi çevrelerinde, Trump’ın nihai hedefinin ABD’nin İsrail’e sağladığı yıllık 3,8 milyar dolarlık güvenlik yardımını ve 2028’e kadar geçerli ikili güvenlik anlaşmasını tamamen feshetmek olabileceği değerlendiriliyor.
İsrailli muhalif lider Yair Golan, Trump’ın kararına sert tepki göstererek Başbakan Binyamin Netanyahu’nun hanesine bir başarısızlık daha eklediğini savundu. Golan, Amerikan yardımının kesilmesinin İsrail’in güvenliğine ve yaşam kalitesine ağır bir darbe olduğunu vurguladı.
Golan, bu tür kritik bir dönemde güvenlik finansmanının İsrail halkının sırtına yüklenmesinin doğru olmadığını belirtti. Sorumlu bir başbakanın Amerikan yardımını sonlandırmak yerine artırılması için mücadele etmesi gerektiğini söyleyen Golan, Netanyahu’nun güvenlik ve ekonomi krizini derinleştirdiğini ve İsrail’in geleceğini riske attığını ifade etti.
Eski Başkan Trump, Washington yönetiminin İsrail’e sağlayacağı 4 milyar dolarlık yardımın durdurulacağını açıklayarak, artık İsrail’e para verilmeyeceğini belirtti. Yıl sonuna kadar yardımın kesilmesi konusunda mutabık kalındığını ancak acil ihtiyaç halinde ABD’nin destek verebileceğini ekledi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise daha önce yaptığı bir açıklamada, ABD yardımlarının sürmeyeceğini ve bu sürecin artık bittiğini dile getirmişti. Netanyahu, sorunun İsrail değil, Amerika’nın değişmiş olması olduğunu söylemişti.
İsrail ile ABD arasındaki güvenlik anlaşması, ilk olarak 1998’de imzalanmış ve yaklaşık 10 yıllık aralıklarla yenilenmişti. ABD, bu anlaşmalar kapsamında İsrail’e 1998-2008 döneminde 21,3 milyar dolar, 2008-2018 döneminde 32 milyar dolar ve 2016-2026 döneminde ise 38 milyar dolar askeri yardım taahhüdünde bulunmuştu. 2016 anlaşmasındaki 38 milyar doların 33 milyar doları askeri teçhizat, 5 milyar doları ise füze savunma sistemleri için ayrılmıştı.
